Nghe tin thai nhi mắc hạn chế tăng trưởng (FGR) có thể khiến bạn hoảng sợ. Nhưng đây là ý nghĩa của FGR và cách nó ảnh hưởng đến thai kỳ. Khi tôi mang thai 20 tuần, con tôi được chẩn đoán một tình trạng mà tôi chưa từng nghe đến: hạn chế tăng trưởng thai nhi (FGR), còn gọi là hạn chế tăng trưởng trong tử cung (IUGR). Điều này có nghĩa là em bé của tôi không phát triển theo tốc độ dự kiến. Chẩn đoán này khiến tôi bối rối và choáng ngợp, đồng thời khiến thai kỳ của tôi trở nên đầy lo âu.

Giờ đây, khi đứa con nhỏ lanh lợi, khỏe mạnh đang nhảy nhót trên đùi tôi, tôi có thể khẳng định rằng câu chuyện của tôi có một cái kết có hậu. Nhưng FGR quả thực là một thử thách lớn, đặc biệt vì nguyên nhân và kết quả có thể rất đa dạng.

Dưới đây là ý nghĩa của chẩn đoán FGR và cách nó có thể ảnh hưởng đến thai kỳ.

Hạn Chế Tăng Trưởng Thai Nhi (FGR) Là Gì?

FGR là tình trạng thai nhi không phát triển như dự kiến trong tử cung so với tuổi thai. Cụ thể, thai nhi có cân nặng hoặc chu vi vòng bụng nhỏ hơn phân vị thứ 10 so với tuổi thai.

FGR xảy ra ở khoảng 10% thai kỳ. Dù khá phổ biến, FGR không thường được thảo luận, đặc biệt trong các nhóm cha mẹ.

Một em bé nhỏ không phải lúc nào cũng là vấn đề—một số bé đơn giản là nhỏ do thể trạng.

“Khoảng 20% thai nhi FGR sẽ là những bé nhỏ do thể trạng, vẫn khỏe mạnh khi sinh và có kết quả phát triển bình thường,” – Tiến sĩ Lynn L. Simpson, Trưởng khoa Y học Bào thai Mẹ, Đại học Columbia.

Tuy nhiên, FGR có thể báo hiệu vấn đề ở một số thai nhi. Tình trạng này có thể:

• Khởi phát sớm hoặc muộn
• Đối xứng (toàn bộ thai nhi nhỏ đều) hoặc không đối xứng (một số bộ phận nhỏ hơn)
• Nhẹ hoặc nặng

“FGR là một vấn đề phức tạp, chỉ thống nhất bởi định nghĩa của nó,” – Tiến sĩ Simpson

FGR Có Thể Ảnh Hưởng Đến Thai Kỳ Như Thế Nào?

Khi tôi được chẩn đoán FGR, bác sĩ đã liệt kê một số rủi ro:

• 1/3 nguy cơ sảy thai
• 1/3 nguy cơ bé sinh ra bị khuyết tật nặng
• 1/3 khả năng bé hoàn toàn khỏe mạnh

Ở giai đoạn sớm, chưa thể xác định chính xác.

FGR có liên quan đến nhiều biến chứng, bao gồm:

• Tử vong chu sinh
• Cân nặng sơ sinh thấp
• Khó khăn khi sinh
• Thiếu oxy, nhiễm trùng, hạ đường huyết, vấn đề hô hấp
• Ảnh hưởng nhận thức hoặc tăng trưởng kéo dài

Nghe có vẻ đáng sợ, nhưng kết quả phụ thuộc vào nguyên nhân—dù không phải lúc nào cũng dễ xác định.

“Mỗi trường hợp đều khác nhau—quan trọng nhất là kết quả tích cực vẫn có thể xảy ra. Tuân thủ lời khuyên của bác sĩ sản khoa và chuyên gia y học bào thai sẽ giúp tối ưu hóa kết quả thai kỳ,” – Tiến sĩ Simpson.

Triệu Chứng Thai Kỳ FGR

Tôi biết mình bị FGR qua siêu âm tuần 20. FGR thường được phát hiện sau 20 tuần, khi bác sĩ đo chiều cao tử cung (khoảng cách từ xương mu đến đáy tử cung).

Thông thường, chiều cao tử cung (cm) ≈ số tuần thai. Ví dụ, 25 tuần = ~25 cm.

Đôi khi, bụng nhỏ là dấu hiệu duy nhất, nhưng không phải lúc nào cũng chính xác. Trước tuần 20, tôi không nhận thấy bất thường, dù bụng khá nhỏ—điều tôi cho là do mang thai lần đầu.

Nguyên Nhân FGR

Đôi khi FGR xảy ra không rõ lý do, nhưng một số yếu tố nguy cơ bao gồm:

• Hút thuốc, lạm dụng chất kích thích
• Bệnh lý của mẹ (cao huyết áp, tiểu đường)
• Nhiễm trùng (toxoplasmosis, cytomegalovirus)
• Vấn đề nhau thai (suy nhau, bong nhau)
• Bất thường nhiễm sắc thể

“Xác định nguyên nhân sớm giúp can thiệp kịp thời. Dù không thể cải thiện tăng trưởng trực tiếp, nhưng có thể hỗ trợ,” – Tiến sĩ Angela M. Patterson

Điều Trị FGR

Thai nhi FGR sẽ được theo dõi bởi bác sĩ y học bào thai (MFM) để xác định nguyên nhân và đánh giá nguy cơ.

Các biện pháp theo dõi bao gồm:

• Siêu âm định kỳ đo tăng trưởng, nhịp tim, lưu lượng máu
• Xét nghiệm nhiễm trùng
• Chọc ối (nếu nghi ngờ di truyền)
• Kiểm tra sức khỏe mẹ (huyết áp, bệnh lý)

Trong một số trường hợp, sinh sớm là lựa chọn tốt nhất.

“Đôi khi môi trường tử cung không thuận lợi, nhưng chúng ta có thể kiểm soát tốt hơn khi bé ra ngoài,” – Tiến sĩ Patterson.

Sinh Em Bé FGR

Tôi vỡ ối ở tuần 31+6 và con trai chào đời bằng mổ cấp cứu, non 8 tuần. Bác sĩ nghi ngờ nhau thai bất thường, nhưng không xác nhận chính xác. Con tôi nằm NICU 5 tuần để tăng cân (sinh dưới phân vị 3).

Sau sinh, trẻ FGR có thể gặp một số thách thức:

• Khó bú (do dung tích dạ dày nhỏ)
• Chậm phát triển vận động (như bò, đi)
• Cần theo dõi tăng trưởng dài hạn

Con tôi chậm bò và đi do cơ bụng yếu, nhưng bác sĩ khẳng định bé phát triển trí tuệ bình thường. Đến 12 tháng, bé đạt:

• Cân nặng: phân vị 9
• Chiều cao: phân vị 50

Giờ bé khỏe mạnh, vui vẻ, và tiếp tục theo đúng biểu đồ tăng trưởng.

Lời Khuyên Cho Cha Mẹ

Theo chuyên gia dinh dưỡng Cuyler Romeo, nhiều trẻ FGR bắt kịp tăng trưởng lúc 2 tuổi, nhưng một số cần hỗ trợ chuyên biệt.

“Điều này không có nghĩa là trẻ sẽ gặp vấn đề sau này, mà là lý do để gia đình tìm kiếm hỗ trợ, giúp con phát triển tốt nhất theo nhịp độ riêng,” – Romeo.