Gừng từ lâu đã được dân gian sử dụng như một phương thuốc tự nhiên chống buồn nôn và nôn ói. Nếu bạn đang mang thai và phải vật lộn với chứng ốm nghén, nhiều nghiên cứu khoa học chỉ ra rằng loại củ này thực sự có thể giúp ích.¹
Gừng nhìn chung an toàn cho thai kỳ, đặc biệt hiệu quả với các trường hợp buồn nôn nhẹ. Bạn có thể bổ sung gừng qua nhiều dạng: viên nang, kẹo, bánh quy gừng, nước gừng (ginger ale), hoặc trà gừng. Bài viết dưới đây cung cấp bằng chứng khoa học về tác dụng của gừng và hướng dẫn cách sử dụng an toàn.
Gừng có thực sự hiệu quả với chứng ốm nghén?
Một nghiên cứu đăng trên tạp chí BMC Complementary Medicine and Therapies cho thấy có đến 28% thai phụ sử dụng các liệu pháp thảo dược trong thai kỳ. Trong số 134 loại thảo dược được ghi nhận, gừng là phổ biến nhất, với gần 1/4 số người tham gia báo cáo đã dùng.²
Phần lớn mọi người dùng gừng để giảm và kiểm soát các triệu chứng ốm nghén. Rất nhiều nghiên cứu đã đánh giá hiệu quả của gừng, bao gồm một tổng quan nghiên cứu trên Integrative Medicine Insights kết luận rằng gừng có tiềm năng rất lớn.³
Các nghiên�u trong tổng quan này báo cáo rằng gừng hiệu quả hơn giả dược (placebo) trong việc giảm cường độ buồn nôn. Khoảng một nửa số nghiên cứu chỉ ra rằng gừng giúp giảm tần suất nôn ói tốt hơn.³ Đây là tin tốt cho những thai phụ đang cảm thấy mệt mỏi.
Bà Melinda Johnson, Thạc sĩ Khoa học, Chuyên gia Dinh dưỡng (MS, RD), Phó Giáo sư lâm sàng về dinh dưỡng tại Đại học Bang Arizona, nhận định: “Thật khích lệ khi có được bằng chứng khoa học ủng hộ việc dùng gừng để điều trị chứng buồn nôn trong thai kỳ.”
Lưu ý với chứng ốm nghén nặng (Hyperemesis Gravidarum)
Nếu tình trạng buồn nôn và nôn ói của bạn trở nên nghiêm trọng và kéo dài, bạn có thể mắc một chứng bệnh được gọi là Hyperemesis Gravidarum (HG) – chứng nôn nghén nặng. Tình trạng này có thể dẫn đến mất nước, suy dinh dưỡng và sụt cân – những nguy cơ rất nghiêm trọng trong thai kỳ. HG đôi khi cần can thiệp y tế, vì vậy hãy liên hệ ngay với bác sĩ nếu các triệu chứng nghén của bạn quá nặng.
Tính an toàn của gừng trong thai kỳ
Về tính an toàn khi dùng gừng cho thai phụ, các kết quả nghiên cứu vẫn chưa thực sự thống nhất hoàn toàn.
- Một tổng quan năm 2018 trên tạp chí Foods phát hiện rằng khi thai phụ dùng 1 gram gừng tươi mỗi ngày trong 4 ngày, không thấy có rủi ro nào cho mẹ hoặc thai nhi.⁴
- Ngược lại, một tổng quan năm 2016 trên Canadian Family Physician lại cho thấy các nghiên cứu tập trung vào tam cá nguyệt thứ nhất và thứ hai có kết quả an toàn trái ngược nhau.
- Nghiên cứu quy mô lớn nhất (với hơn 68,000 người tham gia) không ghi nhận sự gia tăng dị tật thai nhi, thai chết lưu hay sinh non. Tuy nhiên, nó lại thấy có sự gia tăng tình trạng xuất huyết âm đạo sau tuần 17.¹
- Một nghiên cứu nhỏ hơn (375 người) không thấy tăng dị tật thai, thai chết lưu hay sảy thai, nhưng các nhà nghiên cứu lưu ý nhiều trẻ nhẹ cân hơn được sinh ra ở nhóm dùng gừng.
- Một nghiên cứu khác có quy mô tương tự không thấy sự khác biệt về tỷ lệ sảy thai, nhưng lại chỉ ra sự gia tăng thai chết lưu và dị tật bẩm sinh nghiêm trọng.¹
Ngoài ra, có một số bằng chứng cho rằng không nên dùng gừng ở thời điểm gần chuyển dạ và sinh nở vì nó có khả năng làm tăng nguy cơ chảy máu. Một số nhà nghiên cứu khuyến cáo những thai phụ có tiền sử xuất huyết âm đạo, sảy thai hoặc các vấn đề về đông máu không nên sử dụng các sản phẩm từ gừng¹ (bạn nên trao đổi kỹ với bác sĩ nếu có những lo ngại này).
Hơn nữa, tiêu thụ một lượng lớn gừng có thể gây ra một số tác dụng phụ khó chịu như ợ nóng (heartburn), đầy hơi và ợ chua, có thể khiến tình trạng nghén trầm trọng hơn.³
👉 Lời khuyên quan trọng: Giống như bất kỳ loại thuốc hay thực phẩm chức năng nào, việc sử dụng gừng để chống nghén cần phải được thảo luận kỹ với bác sĩ sản khoa hoặc chuyên gia chăm sóc sức khỏe của bạn.
Cách sử dụng gừng cho thai phụ bị ốm nghén
Trường Cao đẳng Sản phụ khoa Hoa Kỳ (ACOG) gợi ý sử dụng gừng để làm dịu dạ dày trong thai kỳ.⁵ Các cách bổ sung gừng vào chế độ ăn bao gồm:
- Viên nang: Tiện lợi, dễ định lượng.
- Kẹo gừng: Giúp giảm cảm giác buồn nôn tức thì.
- Nước gừng (Ginger ale): Nên chọn loại có thành phần gừng thật, ít đường.
- Trà gừng: Tốt nhất nên tự pha từ gừng tươi đã được cạo vỏ và giã nhuyễn.
Bạn cũng có thể thử Ginger beer (một dạng nước gừng đậm vị hơn và không cồn). Ngay cả bánh gừng, mứt gừng hay bánh quy gừng cũng có thể hữu ích nếu được dùng ở mức độ vừa phải.
Chuyên gia dinh dưỡng Melinda Johnson gợi ý cho những người không đủ sức để nấu nướng hoặc không thích mùi vị gừng nên dùng dạng viên bổ sung. Liều lượng khuyến nghị là từ 75 miligram đến 2 gram mỗi ngày, chia thành nhiều liều nhỏ, dùng trong khoảng 1 đến 5 ngày. Tuy nhiên, bạn cần tuân thủ chỉ định từ bác sĩ.
Các biện pháp giảm nghén khác
Nếu bạn đã thử gừng nhưng không hiệu quả, hoặc đơn giản là không thích vị gừng, những cách sau có thể giúp giảm triệu chứng:⁶
- Uống vitamin prenatal kèm với bữa ăn nhẹ: Uống vitamin khi bụng đói đôi khi gây buồn nôn.
- Ăn thành nhiều bữa nhỏ: Thay vì 3 bữa lớn, hãy chia thành 5-6 bữa nhỏ trong ngày để hệ tiêu hóa hoạt động dễ dàng hơn.
- Uống đủ nước: Không chỉ quan trọng cho thai kỳ, việc mất nước có thể thực sự làm cơn buồn nôn tồi tệ hơn.
- Để sẵn đồ ăn nhẹ đầu giường: Ăn vài chiếc bánh quy giòn ngay khi vừa thức dậy có thể giúp ổn định dạ dày.
- Ưu tiên thực phẩm dễ tiêu: Các món đơn giản như ngũ cốc, cơm, chuối thường dễ chịu. Tránh đồ cay, dầu mỡ. Có thể thử các món giàu protein như sữa chua hoặc nước luộc thịt gà. Hãy thử nghiệm để tìm ra loại thực phẩm phù hợp nhất với bạn.
- Tham khảo ý kiến bác sĩ về vòng tay chống say tàu xe (sea bands): Loại vòng tay này tác động lên các huyệt đạo trên cổ tay để giúp ngăn ngừa buồn nôn.
- Tránh xa các mùi khó chịu: Khứu giác của bạn trong thai kỳ rất nhạy cảm. Hãy tránh những mùi khiến bạn thấy buồn nôn.
- Hỏi bác sĩ về việc bổ sung Vitamin B6: Một số bằng chứng cho thấy vitamin B6 có thể làm giảm buồn nôn. Đôi khi nó được kết hợp với Doxylamine (một thành phần trong thuốc ngủ không kê đơn) để tăng hiệu quả chống nghén.
Tóm lại: Gừng là một lựa chọn tự nhiên, tiềm năng và được nghiên cứu ủng hộ để giảm chứng ốm nghén nhẹ đến trung bình. Tuy nhiên, tính an toàn tuyệt đối của nó vẫn chưa được khẳng định 100%. Điều quan trọng nhất là bạn cần trao đổi thẳng thắn với bác sĩ sản khoa trước khi quyết định sử dụng bất kỳ hình thức bổ sung gừng nào, đặc biệt nếu bạn có thai kỳ nguy cơ cao hoặc các vấn đề sức khỏe đặc biệt.
