Tôi không bao giờ muốn đánh giá bất kỳ ai về độ tuổi bắt đầu hành trình làm cha mẹ. Tôi hiểu rõ có rất nhiều yếu tố liên quan – đặc biệt với những người thuộc giới nữ. Tôi mang thai con gái ở tuổi 36 và sinh con khi 37 tuổi. Kết quả là thai kỳ của tôi bị dán nhãn “lão khoa” – cụm từ khiến tôi khóc mỗi lần nhìn thấy nó in đậm trên hồ sơ bệnh án.
Giờ tôi 45 tuổi, con gái 8 tuổi sắp kết thúc lớp hai. Tôi có những người bạn cùng tuổi, thậm chí trẻ hơn – đã có con học đại học. Một người bạn thời thơ ấu đã lên chức bà. Điều này khiến tôi không ngừng tính toán: liệu tôi sẽ bao nhiêu tuổi khi con gái đạt các cột mốc quan trọng – và tự hỏi liệu mình có quá già để cùng con tận hưởng những khoảnh khắc đó.
Liệu tôi có là một bà mẹ 50 tuổi “ngầu” trong lễ trưởng thành của con? Liệu tôi sẽ là người mẹ lớn tuổi nhất trong lễ tốt nghiệp trung học của con? Liệu người ta sẽ nhầm tôi là bà ngoại khi đưa con đến quán bar mừng sinh nhật tuổi 21?
Rồi tôi không ngừng nghĩ – nếu con gái tôi cũng chờ đến cuối tuổi 30 mới sinh con? Khi ấy tôi sẽ bao nhiêu tuổi?
Dòng suy nghĩ này đưa tôi đến băn khoăn về ngày càng nhiều người đàn ông, cả nổi tiếng lẫn không, chọn sinh con ở độ tuổi xế chiều. Liệu điều đó có công bằng với những đứa trẻ? Al Pacino lại làm bố ở tuổi 83, Robert De Niro ở tuổi 79. Tôi cũng biết nhiều người đàn ông bình thường có con ở tuổi ngoài 50. Những tranh luận văn hóa về việc làm cha mẹ muộn thường chỉ trích phụ nữ nhiều hơn, trong khi thường bỏ qua các ông bố.
Vậy, có nên đặt giới hạn tuổi sinh con cho nam giới? Đây là quan điểm của tôi.
Họ Có Thể Bỏ Lỡ Những Sự Kiện Trọng Đại
Tôi không khỏi xót xa cho những đứa trẻ sơ sinh của Al Pacino và Robert De Niro. Chúng sẽ không có cha cùng chạy nhảy ở sân chơi hay dạy chúng lái xe. Còn dạ hội trung học, lễ tốt nghiệp và những cột mốc quan trọng khác trong 20 năm tới? Dù cả hai đều có vẻ khỏe mạnh, nhưng họ không phải Benjamin Button. Thực tế là sự lão hóa – cả về tinh thần lẫn thể chất – là không tránh khỏi.
Khi những đứa trẻ có cha lớn tuổi bước vào tuổi teen và đôi mươi, các ông bố khó có thể hiện diện trọn vẹn trong những khoảnh khắc quan trọng của con. Điều này khiến tôi day dứt. Bố tôi thỉnh thoảng đùa rằng ông chỉ mong sống tới lễ trưởng thành của cháu gái – những lời nói đùa khiến tim tôi thắt lại. Tôi luôn bảo ông đừng nói vậy và trấn an rằng tôi mong gặp ông trong lễ tốt nghiệp trung học, thậm chí đại học của con gái.
Nhưng tôi biết ông đang già đi – đó là quy luật tự nhiên. Ông sẽ 78 tuổi trong lễ trưởng thành của cháu, trẻ hơn De Niro một tuổi khi ông ấy làm cha. Dù vậy, tôi vẫn mong ông sẽ ở đó, cùng chúng tôi nhảy điệu hora.
Nguy Cơ Vấn Đề Sức Khỏe
Theo lẽ thường, tuổi tác càng cao thì vấn đề sức khỏe càng dễ phát sinh. Ông của chồng tôi tự hào gọi mình là “chàng trai 100 tuổi”. May mắn là ông không có bệnh cấp tính, nhưng phải sống ở viện dưỡng lão. Ông gặp khó khăn trong nhận diện người thân, đi đứng không vững dẫn đến nhiều lần ngã phải nhập viện. Dù vẫn hóm hỉnh đùa vui, nhưng chắc chắn ông không thể thay tã, thức đêm trông con hay chạy theo một đứa trẻ mới biết đi.
Tất nhiên, mỗi người có tình trạng khác nhau. Như bố tôi, 73 tuổi, tìm thấy niềm vui lớn nhất khi làm ông ngoại. Ông từng là người cha yêu thương, gần gũi với tôi, anh trai và chị gái, nhưng ở vai ông ngoại, ông thực sự tỏa sáng. Dù sống ở bang khác, ông chưa từng vắng mặt trong ngày sinh nhật hay buổi biểu diễn của cháu gái.
Dù bố tôi tuyệt vời đến đâu, tôi không thể tưởng tượng ông chăm sóc trẻ sơ sinh hay trẻ mới biết đi ở tuổi này. Ông sẽ kiệt sức trước năng lượng của trẻ nhỏ và khó theo kịp những đòi hỏi hàng ngày.
Nguy Cơ Dị Tật Bẩm Sinh Gia Tăng
Tuổi của cha mẹ có thể ảnh hưởng đến sức khỏe tổng thể của trẻ, làm tăng nguy cơ dị tật bẩm sinh. Nghiên cứu chỉ ra rằng nam giới có con muộn có thể làm tăng nguy cơ dị dạng hệ tiết niệu – sinh dục, tim mạch, khiếm khuyết khuôn mặt và rối loạn nhiễm sắc thể.1
Nhiều tài liệu cũng ghi nhận chất lượng tinh trùng suy giảm theo tuổi tác, có thể dẫn đến vô sinh trong một số trường hợp.2 Trong khi nguy cơ này thường được nhấn mạnh ở phụ nữ – và chắc chắn đã được nhắc đến khi tôi mang thai ở tuổi 37 – cần nhận thức rằng sức khỏe sinh sản nam giới cũng đóng vai trò quan trọng đối với khả năng sinh sản và sức khỏe của trẻ.
Họ Có Thể Không Bao Giờ Gặp Cháu Mình
Những người cha lớn tuổi có thể không có cơ hội gặp cháu của mình, điều này gây ảnh hưởng tình cảm sâu sắc đến con cái họ. Ông bà thường cung cấp sự hỗ trợ vô giá cho các bậc cha mẹ trẻ, là nguồn lực quý báu cho lời khuyên và giúp đỡ. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng ông bà đóng vai trò then chốt trong sự phát triển của cháu – cải thiện khả năng nhận thức và ngôn ngữ, bao gồm sức khỏe tinh thần và phúc lợi tổng thể.3
Trải nghiệm của tôi với tư cách người mẹ và người dì, tôi thấy rõ tầm quan trọng của bố với con gái và các cháu trai. Ông chơi búp bê Barbie với cháu gái, và dù đau lưng hay nhức gối, ông luôn sẵn sàng chạy nhảy với những đứa cháu nghịch ngợm. Sự hiện diện của ông tạo ra khác biệt ý nghĩa trong cuộc sống của chúng.
Hơn nữa, những người cha lớn tuổi có thể vô tình tạo áp lực để con cái đạt được các cột mốc trưởng thành sớm hơn dự định. Họ có thể khuyến khích con kết hôn hoặc sinh con sớm để họ được làm ông bà khi còn tương đối trẻ và khỏe mạnh.4 Dù mong muốn này dễ hiểu, nó có thể tạo áp lực không cần thiết cho những đứa trẻ chưa sẵn sàng về mặt phát triển hoặc tình cảm cho những bước tiến đó.
Làm Cha Mẹ Là Chuyện Cá Nhân, Nhưng Tôi Không Nghĩ Điều Đó Công Bằng
Suy cho cùng, làm cha mẹ là hành trình cá nhân sâu sắc, và không có quy tắc chung cho thời điểm “đúng” để sinh con. Tôi không bao giờ quên niềm hạnh phúc trên khuôn mặt bố khi ông trở thành ông ngoại – tình yêu và sự hiện diện của ông đã định hình cuộc sống con gái tôi theo cách không thể đong đếm. Nhưng nhìn ông với con cháu cũng nhắc tôi về sự ngắn ngủi của thời gian.
Đó là điều khiến tôi lo lắng khi nghĩ về những người đàn ông làm cha ở độ tuổi mà hầu hết mọi người đã nghỉ hưu hoặc sống chậm lại. Có một vẻ đẹp không thể phủ nhận khi có được sự khôn ngoan và kiên nhẫn theo tuổi tác, nhưng cũng cần xem xét thực tế – họ sẽ thực sự có bao nhiêu thời gian bên con cái? Liệu họ có thể chạy theo trẻ mới biết đi, tham dự lễ tốt nghiệp, hay bế những đứa cháu của mình?
Có thể không có giới hạn tuổi rõ ràng cho việc làm cha, nhưng chúng ta cần những cuộc trò chuyện thành thực về ý nghĩa của việc nuôi dạy con cái khi ở độ tuổi gần 80 hơn là 40. Bởi suy cho cùng, phải chăng món quà lớn nhất chúng ta có thể tặng con cái chính là thời gian?
