Dựa trên các khuyến nghị y khoa, dưới đây là những biện pháp dựa trên bằng chứng giúp tối ưu hóa khả năng sinh sản cho cả hai vợ chồng.

PHẦN 1: TỐI ƯU HÓA SỨC KHỎE VÀ LỐI SỐNG
- Khám Tiền Sản (Preconception Checkup): Đây là bước quan trọng đầu tiên để đánh giá sức khỏe tổng thể, tiền sử bệnh, tiêm chủng và điều chỉnh các loại thuốc đang dùng.
- Bổ sung Axit Folic (Folic Acid Supplementation): Bổ sung 400-800 mcg axit folic mỗi ngày trước khi mang thai ít nhất 1 tháng để ngăn ngừa khuyết tật ống thần kinh (neural tube defects) ở thai nhi.
- Đạt Cân nặng Hợp lý (BMI): Chỉ số khối cơ thể (BMI) quá cao hoặc quá thấp đều có thể gây rối loạn phóng noãn (anovulation). Mục tiêu BMI lý tưởng là từ 18.5 đến 24.9.
- Chế độ Ăn Cân bằng (Balanced Diet): Ưu tiên chế độ ăn giàu chất chống oxy hóa, kẽm, selen và acid béo omega-3 để cải thiện chất lượng noãn (oocyte quality) và chất lượng tinh trùng (sperm quality).
- Tránh các Chất có Hại: Ngừng hút thuốc, hạn chế rượu bia và tránh hoàn toàn các chất gây nghiện. Nicotine và các chất độc khác làm suy giảm dự trữ buồng trứng và giảm khả năng di động của tinh trùng.
- Kiểm soát Căng thẳng (Stress Management): Nồng độ cortisol cao có thể ức chế trục hạ đồi – tuyến yên – buồng trứng (HPO axis), dẫn đến rối loạn rụng trứng.
- Tập thể dục Vừa phải (Moderate Exercise): Tập luyện quá sức (vigorous exercise) có thể ức chế sự rụng trứng. Ưu tiên các bài tập như đi bộ, yoga, bơi lội.
- Hạn chế Caffeine: Tiêu thụ dưới 200mg caffeine/ngày (khoảng 2 tách cà phê).
PHẦN 2: THEO DÕI VÀ XÁC ĐỊNH THỜI ĐIỂM RỤNG TRỨNG
- Hiểu rõ Chu kỳ Kinh nguyệt (Menstrual Cycle): Chu kỳ kinh nguyệt được tính từ ngày đầu hành kinh đến ngày đầu của kỳ kinh tiếp theo. Ngày rụng trứng thường rơi vào khoảng ngày thứ 14 của một chu kỳ 28 ngày.
- Theo dõi Nhiệt độ Cơ thể Cơ bản (Basal Body Temperature – BBT): Nhiệt độ cơ thể tăng nhẹ (khoảng 0.3-0.5°C) và duy trì sau khi phóng noãn (ovulation) do hormone progesterone.
- Quan sát Chất nhầy Cổ tử cung (Cervical Mucus): Vào thời điểm gần rụng trứng, chất nhầy trở nên trong, loãng, co giãn (giống lòng trắng trứng) để tạo điều kiện cho tinh trùng di chuyển.
- Sử dụng Bộ Dự đoán Rụng trứng (Ovulation Prediction Kits – OPKs): Các que thử này phát hiện sự gia tăng đột biến của hormone LH (Luteinizing Hormone) trong nước tiểu, xảy ra từ 24-36 giờ trước khi rụng trứng.
- Theo dõi các Dấu hiệu Phụ: Một số phụ nữ cảm nhận được cơn đau rụng trứng (mittelschmerz) hoặc thay đổi vị trí cổ tử cung (cổ tử cung mềm, cao, mở và ướt).
- Quan hệ Tình dục Đúng Thời điểm: Cửa sổ thụ thai (Fertile Window) là khoảng 5 ngày trước rụng trứng và trong ngày rụng trứng. Quan hệ cách ngày trong khoảng thời gian này là tối ưu.
PHẦN 3: CHO CẢ HAI ĐỐI TÁC
- Sức khỏe Sinh sản Nam giới (Male Reproductive Health): Nam giới nên tránh tắm nước nóng, mặc quần áo chật, để máy tính xách tay trên đùi để tránh làm tăng nhiệt độ tinh hoàn, ảnh hưởng đến quá trình sinh tinh (spermatogenesis).
- Tần suất Quan hệ: Quan hệ cách ngày (2-3 lần/tuần) trong suốt chu kỳ đảm bảo luôn có tinh trùng khỏe mạnh trong ống dẫn trứng khi trứng rụng.
- Tránh các Chất Bôi trơn có Hại (Lubricants): Nhiều loại gel bôi trơn thông thường có thể cản trở khả năng di chuyển của tinh trùng. Hãy chọn các sản phẩm “thân thiện với tinh trùng” (sperm-friendly) hoặc dùng dầu khoáng, dầu canola.
- Không trì hoãn việc Tìm kiếm Trợ giúp Y tế: Nếu dưới 35 tuổi và đã cố gắng trên 12 tháng (hoặc trên 6 tháng nếu trên 35 tuổi) mà chưa thụ thai, nên đi khám hiếm muộn (infertility workup) cho cả hai vợ chồng.
PHẦN 4: NHỮNG LỜI KHUYÊN THỰC TẾ
- Kiên nhẫn: Ngay cả trong điều kiện hoàn hảo, tỷ lệ thụ thai mỗi chu kỳ chỉ khoảng 20-25%.
- Để việc quan hệ tự nhiên: Đừng biến nó thành một “nhiệm vụ”. Sự căng thẳng có thể làm giảm ham muốn và ảnh hưởng tiêu cực đến khả năng sinh sản.
- Chăm sóc sức khỏe răng miệng: Bệnh nha chu có liên quan đến nguy cơ sinh non và tiền sản giật. Hãy khám và vệ sinh răng miệng định kỳ.
- Ngừng sử dụng Biện pháp Tránh thai: Bạn có thể thụ thai ngay sau khi ngừng các biện pháp rào cản. Với biện pháp nội tiết, chu kỳ có thể mất vài tháng để ổn định trở lại.
- Xem xét lại các Loại thuốc: Một số loại thuốc (chống trầm cảm, kháng histamine) có thể ảnh hưởng đến khả năng sinh sản. Hãy thảo luận với bác sĩ.
- Bổ sung cho Nam giới: Nam giới có thể bổ sung kẽm, vitamin C, Coenzyme Q10 để hỗ trợ chất lượng tinh dịch đồ (semen parameters).
- Giữ thái độ Tích cực: Hành trình thụ thai có thể đầy thử thách. Hãy hỗ trợ lẫn nhau và tìm kiếm sự giúp đỡ từ các nhóm hỗ trợ hoặc chuyên gia tâm lý khi cần.
Việc thụ thai là một quá trình phức tạp. Áp dụng những lời khuyên dựa trên cơ sở khoa học này sẽ giúp tạo ra những điều kiện tốt nhất cho sự khởi đầu của một thai kỳ khỏe mạnh.
