Việc con bạn là một em bé kén ăn có thể là một thách thức hàng ngày. Tuy nhiên, đây là tình trạng rất phổ biến. Dưới đây là những chiến lược thực tế, được điều chỉnh phù hợp với thực tế dinh dưỡng và văn hóa ẩm thực tại Việt Nam, để giúp bữa ăn trở nên nhẹ nhàng và hiệu quả hơn.
1. Thiết Lập “Quy Tắc Bàn Ăn” Phù Hợp
Trẻ em phát triển nhờ sự an toàn và các thói quen. Hãy áp dụng nguyên tắc “Cha mẹ quyết định cái gì, khi nào và ở đâu; Trẻ quyết định ăn bao nhiêu”. Điều này có nghĩa:
- Cha mẹ chịu trách nhiệm: Cung cấp các bữa ăn chính và phụ đầy đủ dinh dưỡng vào những khung giờ cố định.
- Trẻ được quyền lựa chọn: Tự quyết định lượng thức ăn chúng sẽ ăn từ những gì có trên bàn. Điều này giảm bớt áp lực cho cả hai phía và khuyến khích trẻ lắng nghe cơ thể mình.
2. Kiên Nhẫn Giới Thiệu Món Mới
Trẻ có thể cần được tiếp xúc với một món ăn mới nhiều lần (thậm chí 10-15 lần) trước khi chấp nhận thử. Hãy:
- Bắt đầu với lượng nhỏ: Chỉ đưa ra một muỗng nhỏ cơm, một miếng rau củ luộc, hoặc một ít thịt/cá mới.
- Kết hợp với món quen thuộc: Đặt món mới cạnh những món mà trẻ đã biết và thích, chẳng hạn như cơm trắng, trứng, hoặc thịt kho.
- Giữ thái độ tích cực: Đừng ép buộc hoặc tỏ ra thất vọng nếu trẻ không chịu ăn. Lần sau hãy thử lại với cách chế biến khác (ví dụ: thay vì luộc, hãy hấp hoặc xào).
3. Biến Thức Ăn Thành Những Hình Thù Vui Nhộn
Tận dụng sự sáng tạo trong trình bày món ăn, một nét đặc trưng của ẩm thực Việt:
- Tạo hình ngộ nghĩnh: Dùng cơm nắm thành hình chú gấu, thỏ; cắt củ quả (cà rốt, dưa chuột) thành hình hoa, sao; xếp thức ăn thành khuôn mặt cười trên đĩa.
- Cho trẻ tham gia: Để trẻ cùng rửa rau, nhặt rau, hoặc tự trang trí phần ăn của mình. Khi được tham gia, trẻ sẽ hào hứng hơn với thành quả.
4. “Ngụy Trang” Dinh Dưỡng Một Cách Khéo Léo
Đây là cách hữu hiệu để bổ sung các nhóm chất cần thiết vào chế độ ăn của trẻ:
- Rau củ xay nhuyễn: Cho các loại rau lá xanh (rau muống, mồng tơi, rau dền), cà rốt, bí đỏ… vào xay nhuyễn và nấu chung với cháo, súp, hoặc sốt thịt kho, canh.
- Sinh tố dinh dưỡng: Pha trộn trái cây (chuối, xoài) với sữa chua, sữa tươi và một ít rau chân vịt (cải bó xôi) để có một ly sinh tố thơm ngon, đầy đủ vitamin.
5. Hạn Chế Đồ Ăn Vặt và Nước Ngọt
Đồ ăn vặt nhiều đường, muối và chất béo không lành mạnh sẽ làm trẻ mất cảm giác ngon miệng trong bữa chính:
- Quản lý giờ ăn vặt: Chỉ cho trẻ ăn vặt vào các bữa phụ cố định, cách bữa chính ít nhất 1.5 – 2 tiếng.
- Lựa chọn lành mạnh: Thay thế bánh kẹo công nghiệp bằng các lựa chọn tốt hơn như trái cây tươi, sữa chua, phô mai, hoặc các loại hạt (nếu trẻ đủ lớn để tránh hóc).
6. Làm Gương Tốt Từ Cha Mẹ
Trẻ học hỏi bằng cách quan sát. Hãy cho trẻ thấy bạn cũng đang thưởng thức những món ăn đa dạng và lành mạnh:
- Cùng ngồi vào bàn ăn gia đình: Không khí vui vẻ, đoàn tụ trong bữa cơm gia đình là yếu tố quan trọng khuyến khích trẻ ăn uống.
- Thể hiện sự hào hứng: Khen ngon miệng với các món rau, canh, cá… để trẻ bắt chước theo.
7. Biến Bữa Ăn Thành Trải Nghiệm Thú Vị
- Đi chợ cùng con: Dẫn trẻ đi chợ/siêu thị, giới thiệu tên các loại rau củ quả tươi ngon và để trẻ lựa chọn một món mới muốn thử.
- Kể chuyện về thức ăn: Liên hệ món ăn với những câu chuyện cổ tích hoặc nhân vật hoạt hình mà trẻ yêu thích.
Lưu ý quan trọng:
Nếu tình trạng biếng ăn của trẻ đi kèm với các dấu hiệu như sụt cân, mệt mỏi, nôn trớ thường xuyên, hoặc ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự phát triển, hãy đưa trẻ đến bác sĩ nhi khoa hoặc chuyên gia dinh dưỡng để được tư vấn cụ thể và loại trừ các vấn đề sức khỏe tiềm ẩn.
Hãy nhớ, kiên nhẫn và giữ một bầu không khí tích cực là chìa khóa then chốt. Mỗi đứa trẻ có một nhịp độ phát triển riêng, và giai đoạn kén ăn này rồi cũng sẽ qua.
