Trong khi hội chứng rượu bào thai (FASDs) ở người mẹ uống rượu khi mang thai đã được cảnh báo rộng rãi, ít ai biết rằng thói quen uống rượu của người cha cũng có thể gây dị tật bẩm sinh cho con. Nghiên cứu mới đây chỉ ra: tinh trùng bị tổn thương do rượu có thể làm tăng nguy cơ bệnh tim, rối loạn hành vi và biến dạng khuôn mặt ở trẻ – ngay cả khi người mẹ hoàn toàn kiêng rượu trong thai kỳ.
Bằng chứng khoa học về mối liên hệ giữa rượu ở người cha và dị tật thai nhi
Một phân tích quy mô lớn cho thấy:
- 40% trẻ dị tật bẩm sinh có cha thừa nhận uống rượu trong thời gian thụ thai
- Chỉ 31.5% trường hợp có cha không uống rượu – sự chênh lệch có ý nghĩa thống kê
Nghiên cứu trên động vật càng củng cố kết luận này:
- Chuột đực được cho uống rượu liều cao trước khi giao phối sinh con bị thiếu cân, dị dạng hộp sọ và mặt, tương tự hội chứng FAS ở người
- Con của chuột bố nghiện rượu có não nhỏ hơn và khả năng nhận thức kém
Đáng chú ý, trẻ có cha uống rượu say (binge drinking) trong 3 tháng trước thụ thai có nguy cơ mắc bệnh tim bẩm sinh cao hơn 52% – trong khi nguy cơ này ở mẹ uống rượu chỉ là 16%.
Cơ chế gây hại của rượu lên tinh trùng
Rượu làm:
- Biến đổi DNA tinh trùng: Rối loạn quá trình methyl hóa DNA, ảnh hưởng đến biểu hiện gen ở phôi thai
- Giảm chất lượng tinh dịch: Tăng tinh trùng dị dạng, giảm khả năng di động
- Tổn thương ty thể: Làm suy yếu năng lượng cho tinh trùng bơi
Khuyến cáo từ chuyên gia sản khoa
Mặc dù AAP (2019) từng tuyên bố “FASDs chỉ xảy ra khi mẹ uống rượu”, nhiều chuyên gia hiện nay khuyến nghị cả hai vợ chồng nên kiêng rượu trước khi mang thai:
- BS. Jiabi Qin (ĐH Y khoa Xiangya, Trung Quốc): “Uống rượu say là hành vi nguy hiểm, làm tăng dị tật tim thai và hủy hoại sức khỏe sinh sản”
- BS. Hansa Bhargava (bác sĩ nhi khoa Atlanta): “Dù chưa xác định được ngưỡng an toàn, tốt nhất nên hạn chế tối đa rượu bia khi dự định có con”
Những nguy cơ khác từ thói quen của người cha
- Hút thuốc: Trẻ có cha hút thuốc quanh thời điểm thụ thai dễ bị béo phì, bệnh hô hấp, đau đầu và suy giảm chất lượng tinh trùng khi trưởng thành
- Chế độ ăn nghèo dinh dưỡng: Thiếu kẽm, folate làm tăng nguy cơ sảy thai và dị tật ống thần kinh
Lời khuyên cho các cặp vợ chồng chuẩn bị mang thai
- Ngưng uống rượu ít nhất 3 tháng trước thụ thai – thời gian cần thiết để sản xuất tinh trùng mới
- Bổ sung dưỡng chất: Kẽm, vitamin C, E và acid folic giúp cải thiện chất lượng tinh trùng
- Khám tiền sản để đánh giá các yếu tố nguy cơ
Tóm lại, trách nhiệm sinh ra những đứa trẻ khỏe mạnh không chỉ thuộc về người mẹ. Một chế độ sống lành mạnh của người cha trước thụ thai chính là món quà đầu đời quý giá nhất cho con yêu.
(Bài viết tổng hợp từ các nghiên cứu đăng trên tạp chí y khoa quốc tế, có tham khảo ý kiến chuyên gia sản khoa đầu ngành.)
