Hành trình tạo dựng gia đình có nhiều hình thức, và việc nhận người trưởng thành làm con nuôi là một cách để chính thức hóa mối quan hệ cha mẹ – con cái đã có từ trước, được pháp luật Việt Nam công nhận.
Ở Việt Nam, khi nói đến nhận con nuôi, mọi người thường nghĩ ngay đến trẻ sơ sinh hoặc trẻ nhỏ. Tuy nhiên, theo quy định của Luật Nuôi con nuôi 2010, bạn cũng có thể nhận một người từ đủ 16 đến dưới 18 tuổi hoặc thậm chí là một người đã thành niên (từ đủ 18 tuổi trở lên) làm con nuôi, với những điều kiện cụ thể.
Dưới đây là mọi thứ bạn cần biết về việc nhận người lớn làm con nuôi tại Việt Nam.
Tại sao lại nhận người lớn làm con nuôi tại Việt Nam?
Có nhiều lý do cho việc này, xuất phát từ cả yếu tố tình cảm và pháp lý:
- Chính thức hóa mối quan hệ thực tế: Đây là lý do phổ biến nhất. Khi một người (như cha/mẹ kế, cô, dì, chú, bác) đã chăm sóc, nuôi dưỡng một người khác từ nhỏ cho đến khi trưởng thành, việc nhận con nuôi sẽ chính thức hóa mối quan hệ này về mặt pháp lý, ghi nhận công sức và tình cảm giữa hai bên.
- Bảo đảm quyền thừa kế: Việc nhận con nuôi sẽ thiết lập quan hệ cha mẹ – con cái theo pháp luật. Khi đó, người con nuôi sẽ trở thành người thừa kế theo pháp luật của cha mẹ nuôi và ngược lại.
- Đáp ứng nhu cầu tình cảm, chăm sóc của người già: Một người cao tuổi, cô đơn, không có con cái có thể nhận một người trưởng thành (có thể là cháu họ, hàng xóm thân thiết) làm con nuôi để có người chăm sóc, phụng dưỡng về già.
- Mục đích nhân đạo: Việc nhận một người trưởng thành có hoàn cảnh đặc biệt, khó khăn làm con nuôi cũng là một hành động nhân đạo, thể hiện sự đùm bọc lẫn nhau.
Điều kiện để nhận người lớn làm con nuôi tại Việt Nam
Theo Luật Nuôi con nuôi, các điều kiện chính bao gồm:
- Về người nhận nuôi: Phải hơn người được nhận làm con nuôi từ 20 tuổi trở lên; có năng lực hành vi dân sự đầy đủ; có tư cách đạo đức tốt; có điều kiện về sức khỏe, kinh tế, chỗ ở.
- Về người được nhận nuôi: Là người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi hoặc đã thành niên (từ đủ 18 tuổi trở lên).
- Sự tự nguyện: Đây là nguyên tắc bắt buộc. Cả người nhận nuôi, người được nhận nuôi (và trong một số trường hợp đặc biệt, cả cha mẹ đẻ của họ) đều phải hoàn toàn tự nguyện.
Quy trình nhận người lớn làm con nuôi tại Việt Nam
Quy trình được thực hiện thông qua thủ tục đăng ký tại Ủy ban nhân dân cấp có thẩm quyền, cụ thể:
- Nộp hồ sơ: Hai bên chuẩn bị hồ sơ theo quy định và nộp tại Ủy ban nhân dân cấp xã nơi thường trú của người được nhận nuôi hoặc người nhận nuôi.
- Thẩm tra hồ sơ và lấy ý kiến: Cơ quan chức năng sẽ thẩm tra hồ sơ, kiểm tra điều kiện nuôi con nuôi và có thể lấy ý kiến của những người có liên quan.
- Đăng ký nuôi con nuôi: Khi đủ điều kiện, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã sẽ tiến hành đăng ký việc nuôi con nuôi. Hai bên có mặt để trực tiếp bày tỏ sự tự nguyện của mình.
- Ghi vào Sổ hộ tịch và cấp Giấy khai sinh mới: Sau khi đăng ký, việc nuôi con nuôi được ghi vào Sổ hộ tịch. Người con nuôi sẽ được cấp Giấy khai sinh mới, trong đó ghi rõ cha, mẹ nuôi.
Lưu ý quan trọng:
- Khác biệt với nhận trẻ em: Việc nhận người lớn làm con nuôi không làm chấm dứt quyền, nghĩa vụ của người con nuôi đối với cha mẹ đẻ của họ, trừ trường hợp nhận trẻ em làm con nuôi.
- Tính pháp lý: Mối quan hệ cha mẹ và con nuôi sẽ phát sinh các quyền và nghĩa vụ theo luật định, đặc biệt là về thừa kế và cấp dưỡng.
Tóm lại, việc nhận người lớn làm con nuôi tại Việt Nam là một thủ tục pháp lý rõ ràng, nhằm ghi nhận một mối quan hệ gia đình thực tế, bền chặt. Nếu bạn có ý định thực hiện, hãy liên hệ với Cơ quan Lao động – Thương binh và Xã hội hoặc Ủy ban nhân dân cấp xã nơi bạn cư trú để được tư vấn cụ thể và chính xác nhất.
