Hội chứng chân không yên (RLS) có thể xảy ra trong thai kỳ. Dưới đây là nguyên nhân và biện pháp mà thai phụ có thể áp dụng. Khi bạn mang thai đã lộ rõ, bạn sẽ thường nghe lời nhắc nhở nửa đùa nửa thật rằng “ngủ càng nhiều càng tốt khi còn có thể”. Điều đó có thể trở nên hơi khó khăn nếu bạn không thể nào khiến đôi chân của mình nằm yên.
Tôi hiểu rõ điều đó — tôi đã mắc phải hội chứng chân không yên (RLS), còn được gọi là bệnh Willis-Ekbom. Mỗi đêm khi tôi cố gắng đi ngủ, tôi có cảm giác như có kiến đang bò lên chân tôi trong khi chân co giật theo từng cơn.
Theo Viện Quốc gia về Rối loạn Thần kinh và Đột quỵ Hoa Kỳ, khoảng 7% đến 10% dân số Mỹ mắc RLS, và nó có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi. Dữ liệu từ năm 2015 chỉ ra rằng nó có thể phổ biến hơn ở đối tượng mang thai, ảnh hưởng đến 10% đến 34% thai phụ.1 Nó cũng có liên quan đến việc tăng nguy cơ tiền sản giật và mổ lấy thai, và được phát hiện trùng khớp với tình trạng thiếu sắt.
Dưới đây là những thông tin khác từ các chuyên gia về hội chứng chân không yên, bao gồm lý do tại sao nó xảy ra, bạn có thể làm gì và liệu nó có dừng lại sau sinh hay không. Ngoài ra, có cách nào để chấm dứt ngay lập tức cảm giác chân không yên không?
Hội Chứng Chân Không Yên Là Gì?
Đúng như tên gọi, hội chứng chân không yên là một rối loạn giấc ngủ gây ra cảm giác thôi thúc mạnh mẽ phải cử động các bộ phận cơ thể, đặc biệt là chân, vào buổi tối. Nó cũng có thể đi kèm với những cảm giác khó chịu ở các chi này. Nó xảy ra “thường xuyên nhất khi người bệnh cố gắng đi vào giấc ngủ”, Brian Koo, MD, giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Hội chứng Chân không yên tại Yale cho biết.
Hóa ra cảm giác như có kiến bò trên chân mỗi đêm khi tôi liệt kê danh sách việc cần làm trong thai kỳ là một biểu hiện điển hình của hội chứng này.
“Đó là một cảm giác bồn chồn, lo lắng áp đảo ở chân khiến bạn cảm thấy không thể ngừng cử động”, Joseph W Bacchi, III, MD, MBA, bác sĩ sản khoa tại Stony Brook Medicine nói. “Một số người mô tả nó như cảm giác rờn rợn, như có côn trùng bò.”
Làm thế nào để có một giấc ngủ ngon khi mang thai
Một số người sẽ mô tả nó như cảm giác rờn rợn, như có côn trùng bò.
— Joseph W Bacchi, III, M.D.
Triệu Chứng Của Hội Chứng Chân Không Yên
RLS trong thai kỳ có các triệu chứng giống như bên ngoài thai kỳ, đáng chú ý là:
- Cảm giác bồn chồn ở chân
- Ngứa dai dẳng, như có cơn ngứa không thể gãi được
- Chuột rút
- Đau
- Không thể tìm được tư thế thoải mái
- Vấn đề về giấc ngủ
- Lời phàn nàn từ bạn đời ngủ cùng
Và thai phụ cũng cho biết nó ảnh hưởng đến giấc ngủ của họ. “Một khi họ đã ngủ được, họ cũng trằn trọc, lăn lộn”, Tiến sĩ Bachhi nói. Nếu họ có bạn đời, người đó cũng sẽ “phàn nàn về điều đó”, Tiến sĩ Bachhi nói thêm.
Một nghiên cứu nhỏ năm 2018 cho thấy RLS trở nên phổ biến hơn khi thai kỳ tiến triển.2 Theo nghiên cứu được công bố vào năm 2015, các triệu chứng RLS cũng được phát hiện phổ biến nhất trong tam cá nguyệt thứ ba, mặc dù các triệu chứng cũng được báo cáo ở tam cá nguyệt thứ hai và thứ nhất.
Nguyên Nhân Gây Hội Chứng Chân Không Yên Trong Thai Kỳ?
Thiếu sắt là nguyên nhân hàng đầu gây ra hội chứng chân không yên trong thai kỳ, Tiến sĩ Koo nói. Theo Hiệp hội Huyết học Hoa Kỳ, thiếu máu nhẹ là phổ biến khi mang thai, đặc biệt là trong tam cá nguyệt thứ hai và thứ ba, và là kết quả của việc lưu lượng máu tăng lên cần thiết để nuôi dưỡng thai nhi.
Các tác giả từ nghiên cứu năm 2015 nêu trên liệt kê các nguyên nhân khác của RLS trong thai kỳ là:
- Tiền sử gia đình mắc RLS
- Thiếu vitamin D
- Chuyển hóa canxi
- Nồng độ estrogen cao
Việc mắc hội chứng chân không yên trong lần mang thai trước làm tăng khả năng mắc lại lần sau, Tiến sĩ Bacchi nói thêm. Ngoài ra, các vấn đề sức khỏe tâm thần tiềm ẩn, bao gồm trầm cảm và lo âu, có thể làm tăng nguy cơ mắc RLS ở thai phụ.
Chẩn Đoán Hội Chứng Chân Không Yên Trong Thai Kỳ
Thai phụ thường trải qua rất nhiều xét nghiệm, như xét nghiệm máu ban đầu để xác nhận mang thai, xét nghiệm tiểu đường thai kỳ và siêu âm. Nhưng không có xét nghiệm cụ thể nào cho RLS.
“Đó chỉ là một chẩn đoán lâm sàng dựa trên những gì bệnh nhân mô tả với bạn”, Tiến sĩ Bacchi nói. “Không cần xét nghiệm nào cả.”
Hãy nhớ rằng, bạn sẽ được kiểm tra nồng độ sắt vào cuối tam cá nguyệt thứ hai cùng với xét nghiệm glucose cho bệnh tiểu đường thai kỳ, thường là vào khoảng tuần 24 đến 28, để loại trừ bệnh thiếu máu.
Điều Trị Hội Chứng Chân Không Yên Trong Thai Kỳ
Trước tiên, điều quan trọng là thai phụ và người chăm sóc họ cần giải quyết các vấn đề tiềm ẩn có thể góp phần gây ra hội chứng chân không yên, Tiến sĩ Bacchi nói. Nếu bạn đang vật lộn với chứng trầm cảm và lo âu, sự trợ giúp luôn sẵn có. Hãy nói chuyện với bác sĩ của bạn, người có thể giới thiệu bạn đến một chuyên gia sức khỏe tâm thần.
Đối với bệnh thiếu máu, nó mang lại rủi ro cho thai phụ và thai nhi, bao gồm khó thở và ngất xỉu ở thai phụ và nhẹ cân ở trẻ sơ sinh.3 Tiến sĩ Bacchi nói rằng các biện pháp điều trị đầu tiên thường bao gồm bổ sung sắt và có thể là bổ sung vitamin D để giúp cơ thể hấp thụ sắt tốt hơn. Điều chỉnh chế độ ăn cũng có thể làm tăng lượng sắt hấp thụ, chẳng hạn như thêm nhiều rau xanh vào thực đơn.
Nhưng còn những trường hợp không có vấn đề tiềm ẩn thì sao? Các phương pháp điều trị không dùng thuốc cho RLS trong thai kỳ có thể giúp ích:
- Duỗi chân trước khi ngủ: Duỗi cơ bắp chân có ích cho tôi, vì đó là nơi RLS của tôi phổ biến nhất.
- Giảm hoặc loại bỏ caffeine: Trường Cao đẳng Sản phụ khoa Hoa Kỳ (ACOG) khuyến nghị nên hạn chế caffeine dưới 200 mg mỗi ngày.
- Loại bỏ rượu: Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) nhấn mạnh rằng không có lượng rượu an toàn nào mà thai phụ có thể tiêu thụ.
- Massage: Massage chân có thể hữu ích, mặc dù hãy đảm bảo đến một chuyên gia có kinh nghiệm massage cho thai phụ. Tôi thấy dùng con lăn xốp (foam roller) cũng giúp ích.
- Tập thể dục nhẹ nhàng: Hãy chọn các hoạt động tác động thấp. Thể dục nhịp điệu dưới nước là một lựa chọn tuyệt vời, theo Tiến sĩ Bacchi.
- Bổ sung magie: Nghiên cứu cho thấy uống bổ sung magie có thể làm giảm RLS và cải thiện giấc ngủ.4 Tuy nhiên, như với bất kỳ chất bổ sung nào, hãy đảm bảo nói chuyện với bác sĩ của bạn trước và hỏi loại nào họ khuyên dùng vì có nhiều loại thực phẩm bổ sung magie khác nhau.
Ibuprofen Có Giúp Giảm Chân Không Yên Không?
Các loại thuốc kê đơn có thể mang lại rủi ro cho thai phụ và nên được thảo luận với bác sĩ, Tiến sĩ Bacchi nói. Đối với một lựa chọn không kê đơn như ibuprofen, Tiến sĩ Bacchi nói rằng nó có thể sẽ không có tác dụng. Đó là bởi vì RLS không phải do đau hoặc viêm gây ra.
“Đó là một cảm giác bồn chồn. Một số người có thể bị đau nếu họ có các vấn đề khác như phù nề quá mức”, Tiến sĩ Bacchi nói. “Nhưng biện pháp điều trị đầu tiên là tư vấn về hội chứng chân không yên là gì và điều trị mọi vấn đề tiềm ẩn.”
