Bài viết cung cấp kiến thức về thai sống (viable pregnancy) và cách các nhà lâm sàng sử dụng các tiêu chuẩn siêu âm chặt chẽ để chẩn đoán một thai kỳ không phát triển (nonviable pregnancy).
Một thai kỳ có khả năng sống (viable pregnancy) nghĩa là thai nhi có thể sống sót qua quá trình mang thai và sinh đẻ. Nếu thai kỳ của bạn không có khả năng sống (nonviable), điều đó có nghĩa là thai nhi sẽ không phát triển thành em bé hoặc không thể sống sót bên ngoài tử cung.
Nhận được tin thai kỳ không phát triển là một trải nghiệm tàn khốc, và bạn chắc hẳn sẽ có rất nhiều câu hỏi. Trước hết, bạn sẽ muốn hiểu làm thế nào các nhà cung cấp dịch vụ y tế có thể biết chắc chắn rằng thai kỳ không tiến triển.
Bài viết sau đây sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về cách chẩn đoán, các nguyên nhân phổ biến, lựa chọn điều trị và sự khác biệt với sảy thai. Chúng tôi cũng đề cập đến tác động của thai kỳ không phát triển đối với khả năng sinh sản và cách ứng phó với kết thúc đau lòng này.
Thai Sống (Viable) so với Thai Không Phát Triển (Nonviable): Góc Nhìn Lâm Sàng
Từ góc độ lâm sàng, một thai kỳ có khả năng sống là thai kỳ trong đó em bé có thể được sinh ra và có cơ hội sống sót hợp lý. Ngược lại, một thai kỳ không phát triển là thai kỳ mà thai nhi không có bất kỳ cơ hội sống sót nào.
Các tiêu chuẩn chẩn đoán rõ ràng đã được thiết kế để xác định khi nào cần chấm dứt một thai kỳ không phát triển. Các tiêu chuẩn thống nhất và chính xác này đảm bảo rằng chẩn đoán “nonviable” có nghĩa là thai nhi đã chết hoặc không thể sống bên ngoài tử cung.
Các chuyên gia hướng đến việc làm rõ chẩn đoán từ góc độ đạo đức và pháp lý. Họ cũng nhằm mục đích mang lại sự đảm bảo cho cha mẹ rằng họ đã đưa ra lựa chọn điều trị đúng đắn, bao gồm cả việc chấm dứt thai kỳ, dựa trên bằng chứng y khoa được thiết lập.
Nguyên Nhân Của Thai Kỳ Không Phát Triển
Về mặt chẩn đoán, “không phát triển” không có nghĩa là có một chút cơ hội sống sót. Nó có nghĩa là không có cơ hội sống sót. Các lý do phổ biến nhất cho điều này bao gồm:
- Một em bé được sinh ra quá non tháng để có thể sống sót (trước 22 tuần).
- Một dị tật bẩm sinh khiến thai nhi không thể sống sót bên ngoài tử cung.
- Một thai kỳ trong đó thai nhi không còn tim thai.
- Thai trứng (Anembryonic gestation), còn được gọi là trứng hỏng (blighted ovum), trong đó thai kỳ ngừng phát triển sau khi hình thành túi thai.
- Thai ngoài tử cung (Ectopic pregnancy), trong đó trứng đã thụ tinh làm tổ bên ngoài tử cung.
- Thai trứng (Molar pregnancy), trong đó một trứng đã thụ tinh không có khả năng sống sót làm tổ trong tử cung.
Khả Năng Sống Sót Sau Khi Sinh Cực Non
Hầu hết các bệnh viện đánh giá khả năng sống sót của trẻ sinh non dựa trên thời điểm trẻ có ít nhất một số cơ hội sống sót. Ranh giới này thường được xác định vào khoảng tuần thai thứ 22 đến 24.
- Trước 22 tuần: Thai nhi có ít hơn 1% cơ hội sống sót và tỷ lệ mắc bệnh rất cao. Không có ghi nhận nào về trẻ sinh ở 20 tuần hoặc sớm hơn sống sót.
- 23-28 tuần: Tiên lượng cho trẻ sinh trong khoảng này đã được cải thiện đáng kể. Nghiên cứu năm 2015 cho thấy tỷ lệ sống sót từ 50% đến 70%. Trẻ sinh non trước 28 tuần thường phải nằm viện lâu dài tại Đơn vị Chăm sóc Tích cực Sơ sinh (NICU).
Xác Định Thai Không Phát Triển
Ngoài việc sinh cực non, Hiệp hội Bác sĩ X quang Siêu âm (SRU) đã thiết lập các tiêu chuẩn chẩn đoán xác định (definitive criteria) để khẳng định một thai kỳ không phát triển.
Việc xác định này nhằm đảm bảo rằng cả nhà cung cấp dịch vụ và bệnh nhân đều rõ ràng về tình trạng của thai kỳ và giúp ngăn ngừa việc chấm dứt một thai kỳ có khả năng sống.
Các Tiêu Chuẩn Xác Định Cho Thai Không Phát Triển (Definitive Criteria)
Sử dụng siêu âm, một thai kỳ được tuyên bố là không phát triển dựa trên các tiêu chuẩn xác định sau:
- Túi thai không có phôi thai và có đường kính trung bình từ 25 mm trở lên.
- Túi thai có túi noãn hoàng được quan sát thấy trên siêu âm, nhưng 11 ngày hoặc hơn sau đó, không thấy phôi thai có tim thai.
- Túi thai không có túi noãn hoàng được quan sát thấy trên siêu âm, nhưng 2 tuần hoặc hơn sau đó, không thấy phôi thai có tim thai (điều này có nghĩa là thai kỳ đã ngừng phát triển).
- Không có tim thai và chiều dài đầu mông (CRL) từ 7 mm trở lên (mặc dù điều này có thể phụ thuộc vào người vận hành máy với một biên độ sai số hợp lý).
Các Tiêu Chuẩn Không Xác Định Cho Thai Không Phát Triển (Non-definitive Criteria)
Trong một số trường hợp, một thai kỳ có thể được coi là có nguy cơ không phát triển và cần xét nghiệm thêm. Theo hướng dẫn của SRU, thai kỳ sẽ được coi là có nguy cơ dựa trên các tiêu chuẩn không xác định sau:
- Túi thai có túi noãn hoàng được quan sát, nhưng 7 đến 10 ngày sau, không thấy phôi có tim thai.
- Túi thai không có túi noãn hoàng được quan sát, nhưng 7 đến 13 ngày sau, không thấy phôi có tim thai.
- Không thấy phôi thai 6 tuần trở lên sau kỳ kinh nguyệt cuối cùng.
- Túi thai nhỏ không tương xứng với phôi thai (chênh lệch dưới 5 mm giữa đường kính trung bình túi thai và chiều dài đầu mông).
- Màng ối trống rỗng (không có phôi bên trong).
- Túi noãn hoàng lớn hơn 7 mm.
- Không có phôi thai và đường kính trung bình túi thai từ 16 đến 24 mm.
- Không có tim thai và chiều dài đầu mông dưới 7 mm.
Trong đa số các trường hợp này, các thai kỳ cuối cùng sẽ được xác định là không phát triển.
Điều Trị Thai Kỳ Không Phát Triển
Khi thai kỳ không phát triển, nó có thể sảy thai tự nhiên. Nếu không, bạn có thể cần một thủ thuật ngoại khoa, chẳng hạn như nong và nạo buồng tử cung (D&C), hoặc dùng thuốc để đẩy các mô thai còn sót lại ra ngoài.
Điều quan trọng cần lưu ý là không có phương pháp điều trị nào để cứu một thai kỳ không phát triển.
Trong nhiều trường hợp, một thai kỳ không phát triển sẽ không ảnh hưởng xấu đến khả năng sinh sản trong tương lai. Thông thường, các thai kỳ không phát triển xảy ra do các bất thường nhiễm sắc thể hoặc các bất thường khác không chỉ ra một vấn đề sinh sản lâu dài.
Một rủi ro có thể xảy ra là với thai ngoài tử cung không được chẩn đoán trước khi các biến chứng tiềm ẩn xảy ra, có thể dẫn đến vỡ vòi trứng hoặc vị trí khác.
Hãy tham vấn với bác sĩ về hoàn cảnh cụ thể của bạn để có đánh giá chính xác về việc thai kỳ không phát triển có thể ảnh hưởng như th nào đến cơ hội có một thai kỳ khỏe mạnh trong tương lai.
Ứng Phó Với Thai Kỳ Không Phát Triển
Ngoài việc chăm sóc phục hồi thể chất sau một thai kỳ không phát triển, hãy chắc chắn dành sự quan tâm đến quá trình hồi phục tinh thần của bạn. Đối mặt với sự mất mát này có thể gây tổn thương lớn và có thể cần được chăm sóc sức khỏe tâm thần.
Hãy cho bản thân thời gian để đau buồn. Việc tìm một người biết thông cảm để trò chuyện, chẳng hạn như bạn đời, người thân, bạn bè hoặc chuyên gia tâm lý, có thể sẽ rất hữu ích.
Các hướng dẫn về thai không phát triển ngăn ngừa chẩn đoán nhầm một thai kỳ có khả năng sống. Tuy nhiên, điều quan trọng cần nhớ là thai sống không nhất thiết có nghĩa là sức khỏe hoàn hảo. Trong một số trường hợp, em bé có thể sống sót bên ngoài tử cung nhưng sẽ cần sự can thiệp y tế chuyên sâu suốt đời.
