Một thai kỳ bình thường và khỏe mạnh phát triển trong tử cung của người mẹ. Tuy nhiên, đôi khi phôi thai lại làm tổ ở nơi khác—thường là trong ống dẫn trứng, nhưng cũng có thể ở buồng trứng, bụng, cổ tử cung hoặc trên vết sẹo mổ sinh C trước đó. Đây gọi là thai ngoài tử cung.
Nếu không được điều trị, thai ngoài tử cung có thể gây vỡ ống dẫn trứng, chảy máu nội bộ và nguy hiểm đến tính mạng của người mẹ. Tuy nhiên, với chẩn đoán và điều trị nhanh chóng, người mang thai có khả năng không gặp phải biến chứng nào. Dưới đây là những điều bạn cần biết về các xét nghiệm dùng để chẩn đoán thai ngoài tử cung và liệu xét nghiệm thai tại nhà có thể phát hiện ra tình trạng này hay không.
Xét nghiệm thai tại nhà có phát hiện thai ngoài tử cung không?
Vì thai ngoài tử cung vẫn sản xuất hormone hCG, nên xét nghiệm thai tại nhà sẽ cho kết quả dương tính. Người mang thai ngoài tử cung cũng có thể trải qua các triệu chứng sớm của thai kỳ như ngực đau, buồn nôn, ra máu âm đạo và nhiều triệu chứng khác.
Các triệu chứng đặc trưng của thai ngoài tử cung (chảy máu và đau bụng) thường xuất hiện khoảng tuần thứ 6-8, theo bác sĩ Mark D. Levie, giáo sư phụ trách lĩnh vực sản phụ khoa và sức khỏe phụ nữ tại Trường Y khoa Albert Einstein ở New York. Tuy nhiên, chúng có thể xuất hiện sớm hơn, vào khoảng tuần thứ 4-5.
Xét nghiệm và chẩn đoán thai ngoài tử cung
Nếu bạn gặp đau bụng hoặc chảy máu trong giai đoạn đầu của thai kỳ, bạn nên gặp bác sĩ để loại trừ khả năng mang thai ngoài tử cung. Các dấu hiệu khác của thai ngoài tử cung bao gồm:
- Co thắt ở trung tâm bụng
- Đau dữ dội hoặc đau một bên bụng
- Chóng mặt hoặc yếu
- Đau vai
- Chảy máu nặng
Việc chẩn đoán sớm sẽ giảm thiểu nguy cơ biến chứng như vỡ ống dẫn trứng hoặc chảy máu nội bộ. Mặc dù khả năng mang thai ngoài tử cung là thấp ngay cả khi có đau và chảy máu, nhưng tốt nhất vẫn cần có sự cảnh giác cao để loại trừ tình trạng này.
Xác nhận mang thai
Nhiều người đến gặp bác sĩ vì đau bụng và chảy máu mà chưa rõ nguyên nhân. Nếu bác sĩ nghi ngờ bạn có thể mang thai, họ sẽ xét nghiệm máu hoặc nước tiểu để kiểm tra hormone hCG. Mức độ hCG có thể được phát hiện trong vòng 10 ngày sau rụng trứng—mặc dù đôi khi có thể phát hiện sớm hơn, thậm chí trước khi trễ kinh.
Xét nghiệm định lượng hCG
Bác sĩ có thể đã kiểm tra mức độ hCG để xác nhận mang thai, nhưng theo bác sĩ Levie, họ cũng có thể làm xét nghiệm định lượng hCG, đo chính xác nồng độ hormone này trong máu.
Thông thường, trong thai kỳ bình thường, mức hormone này tăng 40-100% mỗi 48 giờ. Nếu không xảy ra điều này, có thể là dấu hiệu của thai ngoài tử cung. Hơn nữa, trong thai ngoài tử cung, mức hCG thường thấp hơn so với bình thường. Bạn có thể cần kiểm tra mức hCG trong vài ngày để có kết quả chính xác.
Lưu ý rằng nếu các triệu chứng của thai ngoài tử cung nghiêm trọng, bác sĩ có thể thực hiện điều trị ngay lập tức. Chờ đợi chẩn đoán có thể gây nguy hiểm cho sức khỏe của người mang thai.
Khám vùng chậu
Bác sĩ có thể tiến hành khám vùng chậu. Nếu phát hiện các khu vực đau hoặc khối cứng nhạy cảm trong ống dẫn trứng, họ có thể nghi ngờ thai ngoài tử cung. Cần thực hiện các xét nghiệm bổ sung để xác nhận chẩn đoán. Khám vùng chậu cũng giúp loại trừ các nguyên nhân khác gây đau bụng và chảy máu âm đạo.
Siêu âm
“Chúng tôi thường thực hiện siêu âm để xem thai nằm trong tử cung hay ngoài tử cung,” bác sĩ Tracy Anderson, bác sĩ sản phụ khoa của Kaiser Permanente tại Lakewood, Colorado, cho biết. Các bác sĩ có thể dùng siêu âm bụng hoặc siêu âm qua đường âm đạo (đặt thiết bị vào trong âm đạo để tạo hình ảnh qua sóng âm thanh).
Tuy nhiên, bác sĩ Anderson lưu ý rằng trong trường hợp thai trong ống dẫn trứng, kết quả siêu âm có thể không rõ ràng. Bởi vì không phải lúc nào cũng nhìn thấy rõ thai trong ống dẫn trứng; nếu bạn đã vượt qua tuần thứ 5 và bác sĩ không thể phát hiện thai trong tử cung, họ cần tiếp tục loại trừ khả năng thai ngoài tử cung.
Kết quả xét nghiệm dương tính với thai ngoài tử cung: Tiếp theo là gì?
Nếu bác sĩ xác nhận thai ngoài tử cung trong giai đoạn đầu, họ có thể kê đơn thuốc methotrexate để ngăn chặn sự phát triển của tế bào, theo bác sĩ Anderson. Nhưng nếu thai ngoài tử cung đã trưởng thành hoặc vỡ, phẫu thuật có thể cần thiết để loại bỏ.
Bác sĩ Levie nhấn mạnh tầm quan trọng của việc chẩn đoán sớm thai ngoài tử cung. “Hãy đến gặp bác sĩ sớm trong thai kỳ để xác nhận thai nằm đúng vị trí,” ông nói, và bổ sung rằng hầu hết những người mang thai sẽ không gặp biến chứng nếu được điều trị đúng cách.
