Nghệ (danh pháp khoa học: Curcuma longa), một gia vị phổ biến, chứa hoạt chất chính là curcumin, được biết đến với đặc tính chống viêm và chống oxy hóa. Tuy nhiên, việc sử dụng nghệ trong thai kỳ, đặc biệt ở dạng bổ sung tập trung, cần được xem xét thận trọng do thiếu dữ liệu lâm sàng đầy đủ về tính an toàn.
Phân biệt hình thức sử dụng
- Nghệ làm gia vị trong thực phẩm: Lượng nghệ được sử dụng như một gia vị trong nấu ăn thông thường được coi là an toàn cho đa số thai phụ.
- Thực phẩm chức năng/viên uống bổ sung curcumin: Đây là dạng cần thận trọng. Các chế phẩm này chứa hàm lượng curcumin cao, vượt xa ngưỡng sử dụng trong chế độ ăn uống thông thường và có thể tiềm ẩn rủi ro.
Nguy cơ tiềm ẩn và Cơ chế tác động
- Kích thích tử cung: Một số nghiên cứu trong phòng thí nghiệm và trên động vật cho thấy curcumin liều cao có thể có đặc tính kích thích co bóp tử cung, làm tăng nguy cơ chuyển dạ sinh non hoặc sảy thai, đặc biệt trong tam cá nguyệt thứ nhất và thứ ba.
- Tương tác thuốc: Curcumin có thể tương tác với một số thuốc thông dụng trong thai kỳ:
- Thuốc chống đông máu (ví dụ: warfarin, heparin): Curcumin có đặc tính chống kết tập tiểu cầu, khi kết hợp có thể làm tăng nguy cơ chảy máu, bầm tím.
- Thuốc điều trị bệnh lý dạ dày (thuốc kháng axit): Có thể làm giảm hiệu quả của thuốc.
- Ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa: Sử dụng lượng lớn có thể gây kích ứng đường tiêu hóa, dẫn đến các triệu chứng như buồn nôn, tiêu chảy hoặc khó tiêu.
Khuyến nghị lâm sàng
- Đối với gia vị trong ăn uống: Có thể sử dụng một lượng vừa phải (khoảng 1-2 thìa cà phê/ngày) như một phần của chế độ ăn uống cân bằng. Tuy nhiên, thai phụ nên tham vấn ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng thường xuyên.
- Đối với thực phẩm chức năng chứa curcumin: Không được khuyến cáo sử dụng trong thai kỳ nếu không có chỉ định và theo dõi chặt chẽ từ bác sĩ chuyên khoa, do thiếu bằng chứng an toàn rõ ràng.
- Thai phụ có tiền sử bệnh lý: Đặc biệt thận trọng với thai phụ có tiền sử sảy thai tái phát, dọa sinh non, rối loạn đông máu, hoặc đang sử dụng bất kỳ loại thuốc nào.
Kết luận
Việc sử dụng nghệ như một gia vị trong chế độ ăn uống ở mức độ vừa phải thường được xem là an toàn trong thai kỳ. Tuy nhiên, việc sử dụng các chế phẩm bổ sung curcumin liều cao cần được tránh do những rủi ro tiềm ẩn chưa được làm rõ. Thai phụ cần tham vấn ý kiến bác sĩ sản khoa trước khi muốn sử dụng bất kỳ sản phẩm bổ sung nào từ nghệ để được tư vấn cá nhân hóa, đảm bảo an toàn cho mẹ và thai nhi.
