Ngứa da là một than phiền khá phổ biến trong thai kỳ, thường là do sự căng da và thay đổi nội tiết tố. Trong hầu hết các trường hợp, tình trạng này là vô hại. Tuy nhiên, đôi khi ngứa dữ dội, đặc biệt là vào ban đêm, có thể là dấu hiệu của một tình trạng nghiêm trọng hơn về gan được gọi là Ứ mật trong gan thai kỳ (Intrahepatic Cholestasis of Pregnancy – ICP).
Nguyên nhân nào gây ngứa khi mang thai?
Có một số lý do khiến bạn có thể bị ngứa:
- Sự căng da: Đây là nguyên nhân phổ biến nhất, đặc biệt là khi tử cung mở rộng để hỗ trợ thai nhi đang phát triển, dẫn đến da ở vùng bụng bị kéo căng và ngứa.
- Thay đổi nội tiết tố: Sự dao động nội tiết tố có thể làm khô da, gây ngứa.
- Ứ mật trong gan thai kỳ (ICP): Đây là một tình trạng gan nghiêm trọng làm giảm dòng chảy của mật từ gan, khiến các acid mật tích tụ trong cơ thể và gây ngứa dữ dội, thường ở lòng bàn tay và lòng bàn chân, và thường nặng hơn vào ban đêm. ICP cần được chẩn đoán và theo dõi y tế vì nó có thể làm tăng nguy cơ biến chứng cho thai nhi.
- Các tình trạng da khác: Phát ban, nổi mề đay (urticaria), hoặc các bệnh lý da có sẵn như chàm (eczema) cũng có thể trở nên trầm trọng hơn trong thai kỳ.
Khi nào nên liên hệ với bác sĩ?
Hãy liên hệ ngay với bác sĩ sản khoa nếu bạn gặp phải bất kỳ triệu chứng nào sau đây:
- Ngứa dữ dội toàn thân, đặc biệt là trong ba tháng cuối thai kỳ.
- Ngứa tập trung ở lòng bàn tay và lòng bàn chân.
- Ngứa nặng hơn vào ban đêm.
- Có các triệu chứng kèm theo như vàng da (vàng mắt hoặc da), nước tiểu sẫm màu, hoặc phân nhạt màu.
- Phát ban, nổi mẩn đỏ, hoặc nổi mề đay.
Những triệu chứng này có thể chỉ điểm ứ mật trong gan thai kỳ hoặc các tình trạng da cần điều trị cụ thể.
Các biện pháp khắc phục tại nhà để giảm ngứa
Đối với chứng ngứa thông thường do căng da hoặc khô da, bạn có thể thử:
- Dưỡng ẩm: Thoa các loại kem dưỡng ẩm dịu nhẹ, không mùi hoặc dầu dừa lên vùng da bị ngứa vài lần trong ngày.
- Tắm với bột yến mạch keo (Colloidal Oatmeal): Tắm nước mát hoặc ấm với bột yến mạch keo có thể làm dịu da.
- Chườm mát: Đắp một chiếc khăn mát và ẩm lên vùng da bị ảnh hưởng.
- Mặc quần áo rộng rãi, thoáng khí: Chọn chất liệu cotton mềm mại để tránh ma sát vào da.
- Sử dụng xà phòng và chất tẩy rửa dịu nhẹ: Tránh các sản phẩm có chứa hương liệu hoặc chất gây kích ứng mạnh.
- Uống đủ nước: Giữ nước cho cơ thể giúp da không bị khô.
Điều trị y tế
Tùy thuộc vào nguyên nhân cơ bản, bác sĩ có thể đề nghị:
- Đối với ICP: Điều trị có thể bao gồm thuốc như Ursodeoxycholic acid để giảm nồng độ acid mật và giảm ngứa. Theo dõi sát sao thai nhi là rất quan trọng.
- Đối với các tình trạng da khác: Bác sĩ có thể kê đơn các loại kem bôi corticosteroid hoặc thuốc kháng histamine an toàn cho thai kỳ.
Lưu ý quan trọng: Luôn tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng bất kỳ loại thuốc (kể cả không kê đơn) hoặc phương pháp điều trị nào để đảm bảo an toàn cho cả bạn và thai nhi.
