Thai trứng là tình trạng xảy ra do quá trình thụ tinh bất thường và có thể gây ra các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng nếu không được điều trị đúng cách. Dưới đây là những thông tin cần biết về biến chứng thai kỳ hiếm gặp này.

Hầu hết các trường hợp mang thai đều khỏe mạnh và phát triển bình thường. Tuy nhiên, khoảng 1 trong 1.000 thai kỳ gặp phải tình trạng thai trứng. Nguyên nhân là do sự kết hợp không cân bằng giữa vật liệu di truyền của trứng và tinh trùng. Thai trứng hầu như không thể phát triển thành thai nhi bình thường và cần được loại bỏ khỏi tử cung.

May mắn là thai trứng hiếm khi ảnh hưởng đến khả năng mang thai trong tương lai. Mặc dù thường là lành tính (không phải ung thư), nhưng trong một số ít trường hợp, nếu không được điều trị kịp thời, thai trứng có thể trở thành ác tính. Dưới đây là những thông tin về nguyên nhân, yếu tố nguy cơ, triệu chứng và cách điều trị thai trứng.

Tổng Quan Về Thai Trứng

Thai trứng (còn gọi là chửa trứng) là một khối u phát triển từ các tế bào giúp phôi bám vào niêm mạc tử cung và hình thành nhau thai sau khi thụ tinh.

Theo Tiến sĩ Sasha Andrews, chuyên gia y học bào thai tại Obstetrix of Colorado (thuộc Pediatrix Medical Group), hiện tượng dẫn đến thai trứng xảy ra ngay từ giai đoạn đầu thai kỳ. Thai trứng hình thành khi vật liệu di truyền từ trứng và tinh trùng kết hợp bất thường, khiến các tế bào (vốn phát triển thành nhau thai) phát triển dị dạng.

Có hai loại thai trứng chính:

1. Thai trứng toàn phần: Nhau thai phát triển bất thường mà không có phôi thai.
2. Thai trứng bán phần: Nhau thai bất thường cùng một phôi thai không thể sống sót (trong những trường hợp cực hiếm, phôi có thể phát triển nhưng thường mang dị tật di truyền nghiêm trọng).

Khi thai trứng tiến triển, nhau thai tạo thành một khối u chiếm toàn bộ thai kỳ, gọi là hydatidiform mole (từ này là nguồn gốc của tên gọi “molar pregnancy”).

Đa số thai trứng sẽ tự biến mất sau điều trị, nhưng đôi khi chúng có thể xâm lấn hoặc trở thành ung thư. Do đó, việc điều trị là bắt buộc. Bác sĩ sẽ theo dõi nồng độ hormone hCG (human chorionic gonadotropin) để đảm bảo không còn mô thai sót lại.

Trong giai đoạn theo dõi, người bệnh không nên mang thai vì thai kỳ mới có thể che lấp dấu hiệu ung thư phát triển. Thông thường, sau vài tháng, việc mang thai lại sẽ an toàn.

Nguyên Nhân Và Yếu Tố Nguy Cơ

• Nguyên nhân: Do trứng rỗng được thụ tinh bởi 1-2 tinh trùng, gây mất cân bằng nhiễm sắc thể (toàn phần: chỉ có gen từ cha; bán phần: thừa gen cha). Thai trứng xảy ra do những bất thường trong quá trình kết hợp giữa trứng và tinh trùng. Tiến sĩ Andrews giải thích: “Cả thai trứng toàn phần và bán phần đều bắt nguồn từ quá trình thụ tinh bất thường, dẫn đến sự mất cân bằng vật liệu di truyền từ trứng và tinh trùng.”
• Thai trứng toàn phần: Xảy ra khi một hoặc hai tinh trùng thụ tinh với một trứng rỗng (không có vật liệu di truyền), kết quả là phôi chỉ nhận vật liệu di truyền từ phía cha.
• Thai trứng bán phần: Vẫn có vật liệu di truyền từ mẹ, nhưng hai tinh trùng cùng thụ tinh với một trứng, dẫn đến số lượng nhiễm sắc thể từ cha bất thường (tổng cộng 69 nhiễm sắc thể thay vì 46 như bình thường).
• Đối tượng dễ mắc:
  • Thai phụ dưới 20 hoặc trên 35 tuổi.
  • Người có tiền sử thai trứng (nguy cơ tái phát ~1%).

Triệu Chứng Nhận Biết

Theo Tiến sĩ Adi Katz, Giám đốc khoa Phụ khoa tại Bệnh viện Lenox Hill, những triệu chứng ban đầu của thai trứng có thể giống với thai kỳ bình thường như trễ kinh hay đau ngực. Tuy nhiên, khi thai phát triển, các triệu chứng nghiêm trọng hơn sẽ xuất hiện.

Tiến sĩ Katz cho biết các triệu chứng bao gồm:

• Buồn nôn và nôn ói dữ dội
• Chảy máu âm đạo
• Đau hoặc tức vùng bụng dưới do tử cung phát triển bất thường
• “Tử cung có thể to hơn so với tuổi thai bình thường”

Những triệu chứng như nôn ói nghiêm trọng (hay còn gọi là chứng nôn nghén nặng) xảy ra do nồng độ hormone hCG cao bất thường.

Một số trường hợp còn có thể xuất hiện:

• Tăng huyết áp hoặc dấu hiệu tiền sản giật (như phù tay chân)
• Vấn đề về tuyến giáp (cường giáp)
• Dịch âm đạo có chứa các nang dạng chùm nho (đặc trưng của thai trứng)

Tiến sĩ Katz cảnh báo một số triệu chứng cần cấp cứu ngay:

• Thiếu máu do chảy máu âm đạo nhiều
• “Nôn ói nghiêm trọng đến mức không thể ăn uống, dẫn đến mất nước trầm trọng”

Lưu ý: Những triệu chứng này có thể báo hiệu biến chứng nguy hiểm cần được xử trí y tế ngay lập tức

Chẩn Đoán Và Điều Trị

• Chẩn đoán: Dựa trên siêu âm (hình ảnh “tuyết rơi” đặc trưng), xét nghiệm hCG cao bất thường, hoặc giải phẫu bệnh sau sảy thai. Mặc dù ban đầu thai kỳ có vẻ phát triển bình thường, bác sĩ có thể nghi ngờ thai trứng nếu bạn gặp phải các dấu hiệu sau:
  • Xuất huyết âm đạo bất thường
  • Các triệu chứng đáng lo ngại khác
  • Nồng độ hCG cao hơn mức bình thường
  • Kết quả siêu âm tam cá nguyệt đầu bất thường

Trong một số trường hợp, thai trứng bán phần được chẩn đoán thông qua giải phẫu bệnh sau khi xét nghiệm mô từ sảy thai tưởng chừng như bình thường trong tam cá nguyệt đầu.

Lưu ý quan trọng:

1. Chẩn đoán sớm đóng vai trò then chốt trong điều trị thai trứng
2. Các xét nghiệm hCG và siêu âm là công cụ chẩn đoán chính
3. Ngay cả khi sảy thai tự nhiên, mô thai vẫn cần được gửi đi xét nghiệm giải phẫu bệnh để loại trừ khả năng thai trứng

• Điều trị:
  • Hút nạo buồng tử cung (D&C) là phương pháp chính, tránh để sót mô trứng.
  • Theo dõi hCG liên tục 6-12 tháng để phát hiện biến chứng.
  • Tránh mang thai trong thời gian này.

Biến Chứng Nguy Hiểm

• U nguyên bào nuôi (GTN): Xảy ra khi mô trứng sót lại phát triển thành khối u (15-20% thai trứng toàn phần). Có thể cần hóa trị nếu trở thành ung thư nhau thai (choriocarcinoma).
• Tiền sản giật sớm, suy giáp, vô sinh hiếm muộn.

Lời Khuyên Cho Thai Phụ

• Khám thai sớm khi có dấu hiệu bất thường.
• Nếu từng bị thai trứng, cần tầm soát kỹ trong lần mang thai sau.
• Giữ tâm lý vững vàng: 99% trường hợp có thể mang thai bình thường sau điều trị.