Việc phát hiện nấm mốc đen (thường được gọi là “black mold”) trong nhà có thể gây lo lắng, đặc biệt là khi bạn đang mang thai. Bài viết này cung cấp thông tin dựa trên cơ sở khoa học về những rủi ro thực sự, cách bảo vệ bản thân và khi nào cần tìm kiếm sự chăm sóc y tế.
Nấm mốc đen (Stachybotrys chartarum) là gì?
Stachybotrys chartarum là một loại nấm mốc có màu xanh đen hoặc đen đậm, thường phát triển ở những nơi ẩm ướt, có cellulose và độ ẩm cao trong thời gian dài (ví dụ: gỗ, ván ép, thạch cao, giấy dán tường sau khi bị ngập nước hoặc rò rỉ kéo dài). Điều quan trọng cần nhớ là không phải mọi loại nấm mốc màu đen đều là Stachybotrys.
Nguy cơ chính: Độc tố nấm mốc (Mycotoxins)
Mối lo ngại chính xung quanh nấm mốc đen là khả năng sản sinh ra các độc tố nấm mốc (mycotoxins). Khi bào tử nấm mốc có chứa độc tố được hít vào, nuốt phải hoặc tiếp xúc qua da với số lượng đủ lớn, chúng có thể gây hại cho sức khỏe.
Tác động đến thai kỳ và thai nhi: Bằng chứng khoa học đến đâu?
Cho đến nay, không có bằng chứng khoa học trực tiếp và thuyết phục nào cho thấy việc tiếp xúc với nấm mốc đen trong thai kỳ sẽ gây dị tật bẩm sinh cụ thể hoặc các vấn đề phát triển trực tiếp cho em bé. Cơ thể người mẹ có hàng rào nhau thai giúp bảo vệ thai nhi khỏi nhiều tác nhân.
Tuy nhiên, các rủi ro gián tiếp là có thật và cần được quan tâm:
- Phản ứng dị ứng và các vấn đề hô hấp ở người mẹ: Tiếp xúc với nấm mốc có thể gây ra các triệu chứng như:
- Kích ứng mắt, mũi, họng.
- Ho, khò khè, khó thở.
- Các cơn hen suyễn (nếu mẹ bầu đã mắc sẵn).
- Viêm xoang dị ứng.
- Những tình trạng này, nếu trở nên nghiêm trọng, có thể ảnh hưởng đến sức khỏe tổng thể của mẹ, gián tiếp tác động đến thai nhi (ví dụ: nếu mẹ bị khó thở nặng có thể ảnh hưởng đến lượng oxy).
- Nhiễm trùng nấm: Trong một số trường hợp hiếm gặp ở những người có hệ miễn dịch suy yếu nghiêm trọng, nấm mốc có thể gây nhiễm trùng phổi hoặc toàn thân. Phụ nữ mang thai có hệ miễn dịng thay đổi, nhưng nguy cơ này là rất thấp.
- “Hội chứng nấm mốc độc”: Đây là một thuật ngữ gây tranh cãi, không được công nhận rộng rãi trong y khoa chính thống để mô tả một tập hợp các triệu chứng không đặc hiệu (mệt mỏi, đau đầu, buồn nôn) do phơi nhiễm nấm mốc mức độ cao. Các triệu chứng này có thể làm giảm chất lượng cuộc sống của mẹ bầu.
Làm thế nào để bảo vệ bản thân và thai nhi?
Hành động phòng ngừa là ưu tiên hàng đầu.
- Xác định và xử lý nguồn nấm mốc:
- Tìm kiếm: Kiểm tra các khu vực ẩm ướt như nhà tắm, nhà bếp, tầng hầm, sau tủ lạnh, dưới thảm, xung quanh cửa sổ. Tìm các vết bẩn màu xanh lá, đen hoặc trắng.
- Khắc phục nguyên nhân: Sửa chữa ngay các chỗ rò rỉ nước, thông thoáng không khí, sử dụng máy hút ẩm để giữ độ ẩm trong nhà dưới 50%.
- Làm sạch: Đối với các khu vực nhỏ (dưới 1 mét vuông), bạn có thể tự làm sạch bằng dung dịch nước tẩy pha loãng (1 cốc nước tẩy với 1 gallon nước) hoặc các chất tẩy rửa chuyên dụng. Đảm bảo đeo găng tay, khẩu trang N95 và mở cửa sổ để thông gió.
- Thuê chuyên gia: Đối với các vùng nấm mốc lớn (trên 1 mét vuông) hoặc nghi ngờ có nấm mốc đen, HÃY THUÊ MỘT CHUYÊN GIA XỬ LÝ NẤM MỐC. Phụ nữ mang thai nên tránh xa khu vực bị nhiễm mốc và không tham gia vào quá trình dọn dẹp.
- Chăm sóc sức khỏe cá nhân:
- Nếu bạn gặp các triệu chứng hô hấp hoặc dị ứng kéo dài mà bạn nghi ngờ là do nấm mốc, hãy đến gặp bác sĩ. Bác sĩ có thể đánh giá tình trạng của bạn và đưa ra các phương pháp điều trị an toàn cho thai kỳ (như thuốc kháng histamine hoặc thuốc xịt mũi).
- Thông báo cho bác sĩ biết về khả năng bạn đã tiếp xúc với nấm mốc.
Kết luận
Mặc dù không có bằng chứng cho thấy nấm mốc đen trực tiếp gây hại cho thai nhi đang phát triển, nhưng việc tiếp xúc với nó có thể gây ra các vấn đề sức khỏe đáng kể cho người mẹ, từ đó có thể ảnh hưởng gián tiếp đến thai kỳ. Cách tiếp cận tốt nhất là chủ động ngăn ngừa sự phát triển của nấm mốc bằng cách kiểm soát độ ẩm và xử lý kịp thời các sự cố rò rỉ nước. Nếu phát hiện nấm mốc quy mô lớn, hãy tìm đến sự trợ giúp chuyên nghiệp thay vì tự xử lý. Hãy luôn tham vấn ý kiến bác sĩ nếu bạn có bất kỳ lo lắng nào về sức khỏe.
