Việc lo lắng một chút trong thai kỳ là điều hoàn toàn tự nhiên. Suy cho cùng, đây là một trải nghiệm mới mẻ và khó đoán trước. Tất cả những gì bạn mong muốn là hành trình 9 tháng diễn ra suôn sẻ. Và đoán xem? Thông thường, mọi chuyện sẽ ổn thôi!
Một số điều đáng để lưu tâm—như hạn chế tiếp xúc với thịt sống, khay vệ sinh mèo, và rượu—nhưng có những thứ khác không cần chiếm không gian tâm trí bạn. Tin tốt là rủi ro trong thai kỳ thường thấp đối với hầu hết những người khỏe mạnh.
Hãy đọc tiếp để hiểu sự thật về những nỗi sợ phổ biến nhất khi mang thai, từ sảy thai đến dị tật bẩm sinh và mọi thứ ở giữa.
1. Tôi Sẽ Bị Sảy Thai
Một trong những nỗi sợ lớn nhất khi mang thai là sợ mất con. Theo American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG), khoảng 10% thai kỳ được xác nhận lâm sàng (qua siêu âm) kết thúc bằng sảy thai. Nếu tính cả những trường hợp chưa được xác nhận, tỷ lệ này có thể cao hơn.
Theo Tiến sĩ Karyn M. Solky, bác sĩ sản phụ khoa tại Cedars-Sinai Medical Center (Los Angeles), hầu hết thai kỳ đều sinh ra em bé khỏe mạnh. Bà cũng nhấn mạnh rằng phần lớn sảy thai xảy ra trong vài tuần đầu, khi nhiều người chưa biết mình có thai và không nhận ra nếu bị sảy. “Họ chỉ thấy kinh nguyệt bình thường”, bà nói.
Thống kê sảy thai thường không đầy đủ vì nhiều trường hợp xảy ra trước khi người mẹ biết mình mang thai và không được báo cáo. Ví dụ, theo National Institutes of Health (NIH), lần khám thai đầu tiên thường sau tuần thứ 8, nên những ca sảy thai trước đó có thể không được ghi nhận.
Tuy nhiên, các nghiên cứu cũ cho thấy sau khi bác sĩ phát hiện tim thai (thường khoảng 6–8 tuần), nguy cơ sảy thai giảm mạnh xuống còn khoảng 4%, và tiếp tục giảm khi thai phát triển.
Nguyên nhân sảy thai? Thường là do bất thường nhiễm sắc thể khiến thai không phát triển bình thường—không phải do bất kỳ điều gì bạn làm hay không làm. Một số yếu tố nguy cơ bao gồm:
- Tuổi mẹ cao
- Uống rượu
- Hút thuốc
- Thiếu cân hoặc béo phì
- Mang vác nặng
- Làm việc đêm
- Tiêu thụ caffeine
Bạn có thể giảm nguy cơ bằng cách tránh rượu, thuốc lá và hạn chế caffeine (dưới 200mg/ngày, tương đương 1 cốc cà phê lớn).
2. Ốm Nghén Khiến Em Bé Không Đủ Dinh Dưỡng
Xin lỗi vì so sánh, nhưng Tiến sĩ Solky nói: “Em bé là một ký sinh trùng rất giỏi. Chúng sẽ hấp thụ mọi dinh dưỡng từ thức ăn bạn nạp vào—dù bạn chỉ sống nhờ bánh quy và nước trái cây, cũng đừng lo.”
Tiến sĩ Ashton đồng ý: “Trừ khi bạn ốm đến mức mất nước nghiêm trọng (lúc đó bạn sẽ cảm thấy rất tệ và gọi bác sĩ ngay), ốm nghén không gây mất cân bằng dinh dưỡng hay ảnh hưởng đến thai nhi.”
Theo ACOG, ốm nghén không gây hại cho sức khỏe của mẹ và bé. Thậm chí, nó có thể là dấu hiệu tốt. Tuy nhiên, nếu bạn không thể giữ được thức ăn và bắt đầu sụt cân (tình trạng nặng gọi là hyperemesis gravidarum), nó có thể ảnh hưởng đến cân nặng của bé khi sinh.
Mẹo giảm ốm nghén:
- Uống vitamin trước sinh
- Ăn nhiều bữa nhỏ
- Tránh thực phẩm gây buồn nôn
Nếu tình trạng nặng, bác sĩ có thể kê thuốc chống nôn an toàn cho thai nhi. Hãy kiên nhẫn: Hầu hết mẹ bầu sẽ ăn uống dễ dàng hơn sau tuần 16—đúng lúc bé cần tăng cân mạnh.
3. Tôi Sẽ Ăn/Uống Nhầm Thứ Gì Đó và Hại Em Bé
Nhiều cha mẹ lo sợ ăn phải thứ gì có hại cho thai nhi. Tiến sĩ Solky nói: “Áp lực phải làm mọi thứ ‘đúng’ khi mang thai rất lớn, nhưng việc ám ảnh từng quyết định sẽ khiến bạn phát điên—và không cần thiết.”
Bác sĩ sẽ liệt kê những điều cấm kỵ ở lần khám thai đầu tiên. Nhưng nhớ rằng: Không ai có thể tuân thủ mọi quy tắc một cách tuyệt đối.
Tránh Listeria (vi khuẩn gây ngộ độc thực phẩm) là quan trọng. Theo ACOG, nó có thể dẫn đến biến chứng thai kỳ và nhiễm trùng nghiêm trọng ở thai nhi. Nguy cơ nhiễm Listeria khi mang thai cao gấp 10 lần, nên cần tránh:
- Sữa và phô mai chưa tiệt trùng
- Xúc xích và thịt nguội
- Rau quả sống chưa rửa
- Sushi thịt sống
- Thịt tái hoặc chưa chín
Tiến sĩ Ashton nói: “Ngay cả rủi ro từ việc ăn phô mai chưa tiệt trùng hay nhuộm tóc trong tam cá nguyệt đầu—dù bác sĩ khuyên không nên—cũng rất nhỏ. Chúng ta chỉ đang quá thận trọng.”
Vì vậy, đừng hoảng nếu bạn lỡ ăn bánh sandwich gà tây (quên mất thịt nguội bị cấm!) hay uống nước trái cây chưa tiệt trùng. Khả năng cao là mọi chuyện sẽ ổn.
4. Căng Thẳng Sẽ Ảnh Hưởng Đến Em Bé
Giữa hormone thai kỳ, mệt mỏi và việc chuẩn bị đón con, đôi lúc bạn cảm thấy căng thẳng là bình thường. Nhưng Tiến sĩ Solky khẳng định: “Một ngày làm việc căng thẳng không hại em bé.”
Theo NIH, căng thẳng cao độ trong thai kỳ có thể dẫn đến:
- Mất ngủ
- Đau đầu
- Chán ăn hoặc ăn quá nhiều
- Huyết áp cao
- Tăng nguy cơ sinh non hoặc em bé nhẹ cân
Tuy nhiên, căng thẳng hàng ngày thông thường không gây ra những rủi ro này. Dù vậy, việc giảm căng thẳng vẫn nên được ưu tiên, như:
- Tập thiền
- Viết nhật ký
- Tâm sự với bạn đời
- Đi ngủ sớm hơn
5. Em Bé Sẽ Bị Dị Tật Bẩm Sinh
Giống nhiều cha mẹ khác, bạn có thể lo lắng về nguy cơ con bị dị tật bẩm sinh. Bạn có thể nín thở chờ kết quả mỗi lần xét nghiệm tiền sản, hy vọng bé phát triển bình thường. Và khả năng cao là như vậy!
Theo CDC, khoảng 1 trong 33 trẻ (3%) sinh ra bị dị tật bẩm sinh—nghĩa là 97% trẻ sinh ra khỏe mạnh. Con số này bao gồm cả những dị tật nhỏ (như vấn đề móng chân hoặc khuyết tật tim nhẹ tự khỏi sau sinh) lẫn nghiêm trọng.
Ngay cả khi xét nghiệm (như siêu âm hoặc quad screen) cho kết quả bất thường, không có nghĩa là có vấn đề. Tiến sĩ Solky cho biết: “Nhiều trường hợp sau đó xác nhận mọi thứ đều ổn.”
Không phải dị tật nào cũng phòng ngừa được, nhưng CDC khuyến nghị:
- Khám thai sớm
- Bổ sung 400mcg axit folic mỗi ngày
- Tránh rượu và thuốc lá
- Thảo luận về thuốc đang dùng với bác sĩ
- Phòng ngừa nhiễm trùng
- Dùng Tylenol (acetaminophen) nếu sốt
- Tránh bồn nước nóng và phòng xông hơi
- Kiểm soát bệnh lý trước khi mang thai
Hãy trao đổi với bác sĩ về lo lắng cụ thể của bạn để được tư vấn rủi ro dựa trên tiền sử gia đình và tuổi tác.
